Pietruszka zwyczajna - suszona natka pietruszki

ang. parsley;
hiszp. perejil;
niem. petersilie;
fran. persil;
ros. петрушка;

Pietruszka zwyczajna (Petroselinum crispum) to dwuletnia roślina zielna z rodziny selerowatych (Apiaceae), której ojczyzną są skaliste tereny basenu Morza Śródziemnego. Roślina ta ma charakterystyczne, żywozielone liście, które w zależności od odmiany mogą być kędzierzawe (pietruszka naciowa) lub gładkie (pietruszka korzeniowa). Charakteryzuje się rozetą pierzastych liści, osadzonych na cienkich, długich ogonkach, oraz cienkim, ale mocnym korzeniem palowym. W pierwszym roku uprawy wytwarza liście, a w drugim kwitnie, wypuszczając pędy zakończone baldachami drobnych, zielonkawo-żółtych kwiatów. Wydziela świeży, lekko pieprzny i ziołowy zapach, a jej delikatny, uniwersalny smak czyni ją jedną z najpopularniejszych i najczęściej używanych przypraw na całym świecie. Jest źródłem chlorofilu, co sprawia, że jest naturalnym barwnikiem, a także odświeża oddech i neutralizuje nieprzyjemne zapachy, co było cenione już w starożytności. Jest to roślina stosunkowo łatwa w uprawie, która doskonale radzi sobie w ogrodach i doniczkach, preferując słoneczne stanowiska i żyzne gleby. Jej liście można zbierać przez cały sezon wegetacyjny, co pozwala na stały dostęp do świeżego surowca.

Historia natki pietruszki jest bardzo długa i bogata w symbolikę, sięgając tysięcy lat wstecz. W starożytnej Grecji, choć nie była jeszcze powszechnie używana w kuchni, miała ogromne znaczenie symboliczne – była symbolem zwycięstwa i triumfu. Z jej gałązek pleciono wieńce dla atletów, a także używano jej do dekoracji grobowców, co miało symbolizować życie wieczne. Rzymianie, ceniąc jej walory smakowe i zapachowe, zaczęli używać jej w kuchni jako dekoracji i przyprawy do wielu potraw, a także do maskowania zapachu wina. Wierzono również, że pomaga w trawieniu i przeciwdziała zatruciu. W średniowieczu, dzięki mnichom, pietruszka zyskała powszechne uznanie w kuchniach europejskich i stała się podstawowym składnikiem wielu dań, w tym zup i sosów. W tradycyjnej medycynie ludowej natka pietruszki była ceniona za właściwości moczopędne i oczyszczające. Napary z pietruszki stosowano do łagodzenia dolegliwości układu moczowego, a także do wspomagania pracy wątroby i nerek. Jej wszechstronność i łatwość uprawy przyczyniły się do jej globalnej popularności, czyniąc ją jedną z najbardziej fundamentalnych przypraw w historii.

Natka pietruszki jako surowiec kulinarny

Świeża natka pietruszki ma intensywny, trawiasty aromat i jest bardziej soczysta. Po ususzeniu jej smak staje się bardziej subtelny, skondensowany i słodkawy. Suszona natka pietruszki ma ciemnozielony kolor i jest niezwykle łatwa w użyciu. Zachowuje większość swoich walorów smakowych i odżywczych, chociaż jej smak jest mniej wyrazisty niż w przypadku świeżej wersji.

Skład suszonej natki pietruszki

Suszona natka pietruszki jest bogata w substancje aktywne, w tym w olejki eteryczne (głównie mirystycynę, apiol), flawonoidy (takie jak apigenina), a także w witaminy i minerały, zwłaszcza potas.

Wartość odżywcza produktu w 100 g: wartość energetyczna 1222 kJ/292 kcal; tłuszcz 5.6 g; w tym kwasy tłuszczowe nasycone 1.4 g; węglowodany 50.6 g; w tym cukry 7.3 g; błonnik 26.7 g; białko 26.5 g; sól 0.44 g; witaminy: witamina A 8424 µg, witamina C 133 mg, tiamina (B1) 0.52 mg, ryboflawina (B2) 1.2 mg, niacyna (B3) 8.6 mg, witamina K 1640 µg; pozostałe składniki mineralne: potas 3000 mg, wapń 1380 mg, żelazo 22 mg, magnez 246 mg, mangan 5.3 mg, fosfor 510 mg, cynk 2.4 mg.

Jak stosować suszoną natkę pietruszki

Suszona natka pietruszki w kuchni

Suszona natka pietruszki jest uniwersalną przyprawą, która doskonale sprawdza się w wielu daniach, zarówno w roli subtelnego akcentu, jak i głównego smaku. Jej delikatny aromat i smak świetnie komponują się z zupami (na przykład rosołem, pomidorową, czy kremami warzywnymi), sosami (np. sosem bolońskim, do mięs czy ryb) oraz zawiesistymi, mięsnymi gulaszami. Suszoną pietruszkę można dodawać również do duszonych warzyw, zapiekanek, past kanapkowych oraz potraw z jajek. Doskonale pasuje do dań kuchni włoskiej, takich jak spaghetti czy lasagne. Jest również często używana jako aromatyczna posypka do potraw, dodając im koloru i świeżości. W przeciwieństwie do świeżej natki, która jest dodawana pod koniec gotowania, suszoną pietruszkę można dodawać już na początku, by jej smak miał czas się uwolnić.

Przeciwwskazania do spożywania suszonej natki pietruszki

Spożywanie suszonej natki pietruszki w typowych ilościach przyprawowych jest bezpieczne. Jednak z uwagi na obecność apiolu w dużych stężeniach, nie jest zalecana w dużych dawkach dla kobiet w ciąży. U osób wrażliwych może powodować reakcje fotouczulające po kontakcie ze skórą, jednak jest to rzadkie w przypadku suszonej formy.

Sposób przechowywania suszonej natki pietruszki

Zaleca się przechowywanie suszonej natki pietruszki w szczelnym pojemniku, w miejscu suchym, zacienionym i chłodnym. Chronić przed wilgocią i obcymi zapachami.

Dawkowanie i przykładowe sposoby użycia suszonej natki pietruszki

Suszona natka pietruszki jako dodatek do potraw

Zazwyczaj wystarczy 1-2 łyżeczki suszonej pietruszki na dużą porcję dania (np. 1 kg mięsa lub 2 litry zupy). Aby uzyskać najlepszy efekt, można dodać ją na początku gotowania.

Przepisy kulinarne z suszoną natką pietruszki

Zupa krem z brokułów

500 g brokułów
1 ziemniak
1 cebula
1 ząbek czosnku
1 litr bulionu warzywnego
2 łyżeczki suszonej natki pietruszki
100 ml śmietany 30%
sól, pieprz do smaku
grzanki lub pestki dyni do podania

Brokuły podziel na różyczki, ziemniaka pokrój w kostkę, cebulę i czosnek posiekaj. W garnku zeszklij cebulę, dodaj czosnek, a następnie brokuły i ziemniaka. Zalej bulionem i gotuj, aż warzywa będą miękkie. Dodaj suszoną natkę pietruszki i zmiksuj całość na gładki krem. Dopraw solą i pieprzem. Na koniec zabiel śmietaną i podawaj z grzankami lub pestkami dyni.

Sos czosnkowy z natką pietruszki

200 g jogurtu naturalnego
2 ząbki czosnku
1 łyżeczka suszonej natki pietruszki
sól i pieprz do smaku

Do miseczki wlej jogurt. Czosnek przeciśnij przez praskę i dodaj do jogurtu. Wsyp suszoną natkę pietruszki, dopraw solą i pieprzem. Całość dokładnie wymieszaj. Sos odstaw na 15 minut, aby smaki się przegryzły. Doskonały do dań z grilla, pieczonych ziemniaków czy świeżych warzyw.