Zioła jednorodne – grzyby i porosty - naturalne surowce zielarskie

Grzyby, obecnie w całej systematyce organizmów klasyfikowane jako oddzielne królestwo, obejmują ponad milion gatunków, z których do dziś udało się poznać, zbadać i opisać jedynie niewielką część. Pełnią niezwykle ważną rolę w ekosystemach lądowych, gdyż jako jedyne posiadają zdolność rozkładania drewna i skomplikowanych związków obecnych w szczątkach organicznych, dzięki czemu substancje te mogą wrócić do eko-obiegu. Niektóre gatunki grzybów wykorzystywane są do produkcji żywności (np. pieczywa, serów czy alkoholów) lub same stanowią smaczne pożywienie, część z nich służy do produkcji leków, w szczególności antybiotyków. Jeszcze inne znalazły zastosowanie w medycynie ludowej jako źródło unikalnych substancji leczniczych, z których większość wciąż pozostaje obiektem badań wiodących ośrodków naukowych na całym świecie.

Porosty i ich niezwykła odporność – naturalne wskaźniki czystości środowiska

Porosty to z kolei grzyby żyjące w symbiozie z sinicami (cyjanobakteriami) lub zielenicami. Występują powszechnie na całym świecie, również w skrajnie niekorzystnym środowisku zewnętrznym. Posiadają unikalną zdolność dłuższego przetrwania w warunkach braku wody – wygaszają wówczas swoje czynności życiowe i przechodzą w stan uśpienia, z którego mogą się obudzić, gdy sytuacja w otoczeniu wróci do normy. Ich obecność to ważny wskaźnik stopnia zanieczyszczenia atmosfery. Wybrane gatunki porostów należą do jadalnych stanowiąc ważne źródło pożywienia dla zwierząt (w szczególności reniferów i piżmowołów) oraz ludzi.

Zastosowanie w fitoterapii: Od porostu islandzkiego po hubę brzozową

Podobnie jak grzyby i porosty, zastosowanie w fitoterapii znalazły również glony, nazywanie niekiedy algami. Zaliczane do królestwa roślin preferują wodne lub wilgotne środowisko życia. Wchodzą w skład planktonu i osadów dennych w zbiornikach stojących, mogą bytować również na innych powierzchniach, np. drzewach, kamieniach, liściach, a nawet na śniegu. Poszczególne gatunki grzybów, porostów i glonów to ważne źródło substancji odżywczych, naturalnie wzmacniających ludzki układ odpornościowy. Działają silnie przeciwzapalnie i mogą być stosowane jako naturalne odpowiedniki konwencjonalnych antybiotyków (np. plecha brodaczki). Łagodzą dolegliwości ze strony układu oddechowego (np. porost islandzki), wzmacniają serce i regulują działanie układu krążenia (np. morszczyn). Równocześnie to sprawdzone środki do walki z rakiem – czarna i biała huba brzozowa to źródła związków skutecznie hamujących rozrost nowotworów, co udało się już potwierdzić naukowo.