Przyprawa Chmeli Suneli – do potraw kuchni gruzińskiej

ang. Khmeli Suneli, Georgian spice blend;
hiszp. Mezcla de especias georgianas, Khmeli Suneli;
niem. Georgische Gewürzmischung, Khmeli Suneli;
fran. Mélange d'épices géorgien, Khmeli Suneli;
ros. Хмели-сунели;

Chmeli suneli jest aromatyczną, lecz pozbawioną ostrych, pikantnych nut mieszanką przypraw typową dla kuchni narodów zakaukaskich, a w szczególności - Gruzji. Przyjmuje się, że nie istnieje jeden ściśle określony przepis definiujący jej skład: podobnie jak w przypadku polskiej mieszanki do bigosu czy francuskich ziół prowansalskich każda gruzińska gospodyni posiada własną, pilnie strzeżoną recepturę jej przygotowania, przekazywaną niekiedy z pokolenia na pokolenie. Najczęściej komponowana jest z bazylii, papryki, kopru, kolendry, liści laurowych, cząbru, mięty, majeranku, kozieradki, hyzopu i szafranu, choć występuje również w wersji „uproszczonej”, obejmującej tylko kilka z wymienionych składników. Powstaje przez zmielenie każdego z nich na proszek, po czym dokładne wymieszanie w równych proporcjach, za wyjątkiem chili i szafranu, których dodaje się dosłownie szczyptę. Gotowy produkt charakteryzuje się zielonkawo-żółtą barwą i bardzo aromatyczną wonią.

Chmeli suneli przeznaczona jest przede wszystkim do doprawiania potraw mięsnych. Doskonale komponuje się z kurczakiem, choć z równym powodzeniem może być wykorzystana do przygotowania wieprzowiny i wołowiny. Swój smak najlepiej wydobywa w postaci duszonej (np. w mięsnych gulaszach czanachi lub warzywnym adżapsandali), choć można ją także stosować jako składnik marynat lub posypka do mięs przygotowanych na grillu. Jest niezbędnym składnikiem takich narodowych potraw gruzińskich jak charczo czy adżika, orzechowego sosu saciwi i sałatki pchali, choć można ją spotkać również w przepisach armeńskich (np. na czachochbili). Wyśmienicie podkreśla smak potrawek warzywnych, sałatek i zawiesistych, kaukaskich zup z dodatkiem kwaśnej śmietany.

Składniki przyprawy Chmeli Suneli

sól, kozieradka, kukurydza, gorczyca, kolendra, papryka ostra, seler, majeranek, cząber, bazylia, koper włoski, kurkuma, mięta, goździki.

Wartości odżywcze w 100 g produktu: wartość energetyczna 1376kJ/328kcal, tłuszcz 7,65 g, w tym kwasy tłuszczowe nasycone 1 g, węglowodany 43,6 g, w tym cukry 3,48 , błonnik 17,89 g, białko 12,25 g, sól 23,9 g;

Przepisy kulinarne z Chmeli Suneli

Gruzińska zupa Charczo (Kharcho)

500 g wołowiny (mostek lub łopatka, pokrojona w kostkę)
2-3 łyżki Chmeli Suneli
1 duża cebula
2-3 ząbki czosnku
1/2 szklanki ryżu
1/2 szklanki posiekanych orzechów włoskich
1 puszka pomidorów (lub 400 g świeżych)
Bulion mięsny/woda, olej, sól

Mięso obsmaż w dużym garnku na oleju, aż się zarumieni. Dodaj cebulę i czosnek, a następnie Chmeli Suneli – przesmaż krótko dla uwolnienia aromatu. Zalej bulionem lub wodą i gotuj, aż mięso będzie miękkie (około 1,5–2 godzin). Dodaj ryż, pomidory i orzechy włoskie. Doprowadź do wrzenia i gotuj pod przykryciem, aż ryż będzie miękki (około 20 minut). Dopraw do smaku solą. Podawaj gorące, posypane świeżą kolendrą.